воскресенье, 4 декабря 2016 г.

მე, სოფელი, მეზობელი და ფიქრები შვილზე # 4 - მამა

დილიდან წვიმდა. ბაბუას შიფერით გადახურულ სახურავზე ყოველი წვეთის დაცემა დათუს ხარხარს იწვევდა.ფეხებს ასხმარტალებდა და იცინოდა. მერე რძე გადმომივიდა გაზქურიდან, სუნმა შემაღონა, ფანჯარა გავაღე, კარები და  . . . კიბეებთან იდგა, სულ სველი, ამომხედა. ოთახში შევბრუნდი, ბავშვის ეტლს გადავეფარე რატომღაც.
  - რაღაცნაირად დაქალებულხარ, - მითხრა ჩვეული შეპარული ირონიით და ოთახში შემოვიდა, ამათვალიერა. მე მკერდზე ავიფარე ხელი უნებურად, მართლა უსაშველოდ გამეზარდა მკერდი ყველა ღილიანი კაბა თუ ზედატანი მასკდებოდა.
 - სიმშვიდემ იცის, - ვუპასუხე მეც ირონიით.
 - უფრო დედობამ, - თქვა და მომიახლოვდა.
 - კი, დედობამაც, - დავეთანხმე. ცხვირზე ჩამომისვა ხელისგული როგორც იცოდა ხოლმე და დათუსკენ დაიხარა. რამდენიმე წამი უყურა, მერე მე ამომხედა, თვალებში წყალი ედგა და გამოცრა - ცუდად მომექეცი!
  - წადი, - ვუთხარი ისეთი სიმშვიდით, რომ მეც გამიკვირდა.
   - ხვალ ამოვალ, აწი სულ ვივლი, ბავშვთან ვივლი, შეეგუე, - სიბრაზეს იკავებდა.
   - იარე, - ვუთხარი და გამეცინა და შიში მოლოდინისა როდის მოვიდოდა, როდის მომაგნებდა გაქრა. აქ იდგა ჩემს წინ, უკვე უდარდელად ავხარხარდი.
 კიბეებზე ვიღაც ამოიჭრა, ორივემ კარისკენ გავიხედეთ მეზობელი იყო. ყვითელი, ქუდიანი საწვიმარი ეცვა, ოთახში შემოვარდა.
 - ხო მშვიდობა, მანქანა დავინახე ჭიშკართან და, - უხერხულად დადგა ჩვენს წინ.
 - დაცვა გყოლია, - ირონიულად თქვა მან და გამომხედა.
 - ეს გკითხულობდა იმ დღეს, - მეზობელი ისეთი ალალი და  საყვარელი იყო.
 - წავედი, ხვალ მოვალ ისევ, - დამიბარა და იატაკზე სველი კვალი დატოვა.
 - დათუს მამაა?, - როცა ოთახში მარტოები დავრჩით მკითხა მეზობელმა და მომიახლოვდა.
  - კი, მამაა, მამა, - ვუთხარი. მაღალი იყო, ზუსტად გულამდე ვწვდებოდი.
  - გიყვარს? , - ისე მკითხა გამიკვირდა, ავხედე.
  - გინდა ჩაის დაგალევინებ, - ვუთხარი და გავიცინე.
  - მინდა დამალევინე, თან კითხვაზე მიპასუხე, - თქვა, საწვიმარი მოიხსნა, გვერდზე გადადო, დათუ ეტლიდან ამოიყვანა და მომაჩერდა.
 - არა, აღარ მიყვარს, - ვიცოდი ამ პასუხს ელოდა და ვუთხარი.
 - ცრუპანტელა, - მითხრა და გაიცინა. ეს შავი წვერი და გაცინება ძალიან უხდებოდა, თან ისეთი ალალი და გულწრფელი იყო.
 - ხვალ ცხვარი უნდა წავიყვანოთ მთაში ერთი თვე არ ვიქნები.
 - წამოგყვები, თან ბავშვი ჰაერს გამოიცვლის,  - გამიხარდა მე.
 - მთაში ცოლები მიჰყავთ, შენ აბა როგორ?, - ისეთი გულწრფელი იყო მომინდა მივფერებოდი.
 - სინათლე იქ არ გვაქვს, ვერ გაძლებ, ბავშვიც გაწვალდება, თორემ მე კი წაგიყვანდი, ადგა. მომიახლოვდა. რაღაცნაირი სუნი ქონდა, წვიმის, სოფლის, შრომის,შამპუნის, კენკრის. დათუ ცალ ხელში ეჭირა და ზემოდან დამცქეროდა. მე გულთან ვაკოცე, ჯემპრზე.
 - გული გამითბა, - თქვა და გამცილდა. დათუ ეტლში ჩააწვინა. ჩაი მოსვა.
 - აი, ჩაის გაკეთება კი ნამდვილად იცი, სასწაულ ჩაის აყენებ, - გაცინება სასწაულად უხდებოდა.

воскресенье, 13 ноября 2016 г.

მე, სოფელი, მეზობელი და ფიქრები შვილზე #3 - უცხო

მეზობელმა ჩიტის  ბუდე მომიტანა ხის, ყვითლად შეღებილი.
 -   მე გავაკეთეო, შენს სახლს მოუხდებაო და აივანზე დამიმაგრა. ჩაი შევთავაზე
 - ამ სიცხეში ჩაი რად მინდაო,  - გადაიხარხარა.
 - ცივი წყაალი დამალევინე მაცივარში არ გაქვსო მითხრა და ისევ გაიცინა. მერე დათუ აიტაცა ხელში. წყალი მივუტანე, დალია, რომ სვამდა ვუყურებდი, ხშირ, მუქ, წვერზე დაეკიდა წყლის წვეთები. სახეზე  შავი იყო, წყალი რომ მოიყუდა თავი ასწია, ყელი თეთრი ქონდა. ზემოდან დამხედა და მითხრა
   -  დღეს სოფელში ვიღაც უცხოებმა გიკითხეს.
 -  ვინ იყო?-  ამოვილუღლუღე ძლივს.
 - ორი ბიჭი იყო, ერთი კიკინიანი,  შენ გეძებდნენ. მე ვუთხარი სოფელში ეგენი წლებია არ ამოსულან თქო, სწორად მოვიქეცი? მკითხა და მომაჩერდი.
 -  ხო, ხოო - გავუღიმე მე.
 - უფფ, ვნერვიულობდიო.ჭიშკარში როგორ გავიდა არ გამიგია. კიკინიანი, კიკინიანიი, კიკინიანი.

კიბეზე ჩამოვჯექი.  დღეს არა ხვალ მოვიდოდა. თავს მარტო კარგად ვგრძნობდი, დათუ მთლიანად მავსებდა, როცა ხვდები რომ არავინ გინდა უნდა იყო მარტო, უნდა გქონდეს მარტოობის უფლება. როცა მარტოობა შეგაწუხებს მერე უნდა გახსნა ჩაჟანგული ჭიშკარი და სტუმარი მიიღო, ჯერ კარგად ვიყავით მე, დათუ და მარტოობა, არავინ მინდოდა, არავინ! ვგრძნობდი რომ აიმღვრა, მარტოობა ამემღვრა.
  

четверг, 7 июля 2016 г.

მე, სოფელი, მეზობელი და ფიქრები შვილზე #2 - ორნი

უკვე სახლში ორნი ვართ. ჩემი ჩვილობის სახვევებში ახლა დათუს ვზრდი. ქუდები ვერ მოვარგე, არც ვაფარებ, დამყავს ეზოში ხოსრიკა და ბალახებში ვაწვენ.
 - არაფერი აყვეს, - მითხრა მეზობელმა ქალმა.
არ ვუჯერებ მეზობელს და მერე აქვს აყოლილი დათუს ბალახის სუნი, ტალახის სუნი და ძროხის სუნი, რადგან ბებო აქ მუდამ ყრიდა მიწის გასანოყიერებლად ნაკელს.
ეს სუნები ძველ დროში მაბრუნებს და  . . .

ხის ღობეები, რომ შევღებე გითხარით უკვე, კიბეებიც გავაახლე, ფარდებიც. ნესტიანი სარდაფი გავაღე და ათასნაირი ქილა-ბოთლი გარეთ გამოვიტანე.,დავრეცხე და ყვავილები ჩავაწყვე. უკვადავა ყვავილები, რომლებიც  სოფლის სასაფლაოს მხარეს ხარობს მარტო. უშველებელი კონა ჩამომქონდა ხოლმე საღამოობით, თან სოფელში გამოვლისას მუცელსაც მიმალავდა და აქაც ბლომად ვაწყობდი ყველგან. არის ახლა მთელ ეზოსა და აივან-კიბეებზე ეს ყვავილები ქილებსა და ტყემლის ბოთლებში. იქით ბალახში დათუ და აივნიდან როცა ვიხედები მუცელი ბედნიერებისგან  მოცეკვავესავით მიმოძრავებს.

მერე შემოდგომა მოვა, მეზობელი ძროხებს ჩამოდენის მთიდან და ყველი მექნება, მაწონიც და სმეტანაც დათუსთვის. ჩემთვის ნადუღი. ვახმობ უკვე პიტნას ზამთრისთვის. აივანზე ქონდარიც დავკიდე და კურკაგამოცლილი შავი ქლიავიც მარლაგადაფარებული მზის ქვეშ იხრუკება. ზამთრის ცივ ღამეებს უხდება შავი ქლიავის ჩირის ცხელი ნაყენი.

დათუ ღამეები ტირის. იმდენი ვიტირე როცა გავიგე ორსულად ვიყავი ალბათ ამის გამო მსჯის. ტირის, ამყავს ხელში და დავდივართ ოთახიდან ოთახში, აივნიდან ეზოში, ეზოდან სახლში, ველაპარაკები და იძინებს ამასობაში.  დილით ჩემ ბავშვობისდროინდელ თუნუქისფერ ,,ტაშტში" ვაბანავებ და როცა პირსახოცში მისი ფეხების სხმარტალს ვუყურებ მუცელი ბედნიერების მოძრაობებს იწყებს ისევ.

მობილური მეზობელს ვაჩუქე, არ ვფიქრობ სახლზე, სამსახურზე. წამოვედი და წამოვედი. ჩავალ ალბათ დათუ რომ სიარულს ისწავლის.

მურაბისთვის ალუბალს ვკურკავ, დათუ მუხლებზე მიზის წინ და ალუბლის წითელი წინწკლები სახეზეც ხვდება, ყელზე. ეს კადრიც ბავშვობაში მაბრუნებს. ..

სახლში ,,პეპი გრწელწინდა" მოვქექე და უკვე მესამედ ვუკითხავ ხმამაღლა დათუს.

სოფელში ქართულის მასწავლებელი უნდათ, იმუშავე, შენზე კარგს ვის ვნახავთ, - მეუბნება მეზობელი ქალი. ნახვით როგორ არ ნახავენ, მაგრამ მან იცის რომ ფული მჭირდება და ასე მივლის შორიდან დედაჩემის ბავშვობის მეგობარი.

სოფელში სხვანაირად იციან გვერდით დგომა - ვფიქრობ და მახსენდება ტკივილები რომ დამეწყო და პირველივე კივილზე როგორ გაივსო ეზო. მსხლის ძირში ვიჯექი და ვერ ვდგებოდი, ჯერ ,,ბირჟაზე" მდგომი კაცები შემოცვივდნენ, მერე ქალებიც. ვიღაცამ ხელში ამიყვანა და მეტი არაფერი მახსოვს. მახსოვს იყო ტკივილი, ტკივილი ტკივილი რაც მიხაროდა, საკუთარ თავს ვსჯიდი ამ ტკივილით -  ხომ გინდოდა შვილი, აჰა,  გტკივა! აიტანე! გაუძელი!

სახლში მეზობლის ყვითელი ,,პაზიკით" დავბრუნდით. ვიჯექი ორადგილიანზე, ხელში დათუ მეჭირა, ოღროჩოღრო გზა ორივეს გვაყანყალებდა, ვუყურებდი ტყავგახეულ და ბუბკამოყრილ სკამებს და ბედნიერი ვიყავი. ტაქსით ვაპირებდი წამოსვლას, როცა მეზობელი შემოვიდა პალატაში შენს წასაყვანად მოვედითო, ფანჯრიდან გავიხედე ,,პაზიკის წინ ჩემი მეზობლები იდგნენ და მელოდებოდნენ.

მერე სახლში როცა დათუს ძუძუ მოვაწოვე ფანჯრის რაფაზე მოვიკეცე ვიტირე, ვიტირე ხმამაღლა.

вторник, 14 июля 2015 г.

მე, სოფელი, მეზობელი ქალი და ფიქრები შვილზე

სოფელში წავედი. პარასკევს სამსახურის შემდეგ დავჯექი გაქუცულტყავიან  სამგზავრო ,,მარშუტკაში" გაზეთილი რომ აქვს უკვე საზურგე ეგეთში და  სოფელში წავედი. ჩაის ყიდვაც ვერ მოვახერხე. ორი კილომეტრი ფეხით ვიარე ჩემს სოფლამდე. არავინ შემხვედრია. კიდევ კარგი. ყველა შეამჩნევდა ჩემს მუცელს და დამიწყებდნენ გამოკითხვას როდის გათხოვდი, არაფერი გაგვიგია, ქმარი ვინ არის, ახლა რატომ ხარ მარტო და  . . .

ჭიშკარი ძლივს გავაღე. უშველებელი რკინის  ღრჭიალმა  ისედაც გააგებინა სოფელს ეზოში ადამიანის  შესვლა. კიბემდე არ ვიყავი მისული და მეზობლის ხმა მომყვა რომელი ხარ მანდ? მე ვარ მე! მართა! გავძახე უცებ და კიბეების უკან გადამალული გასაღების ძებნა დავიწყე.

 - შუქი ჩაჭრილია თქვენთან უკვე ერთი წელია, აქ დარჩი ამაღამ! - მომესმა დაბლიდან. უცებ გავბრაზდი, რა იციან ამ სოფელში ეს არამკითხე მოამბეობა. დამაცადონ მარტო ყოფნა.
 - ჩამოდი, ჩამოდი. ძაღლი დავაბით, გელოდებით - მომესმა მეზობლის ხმა ისევ.
 - მადლობა! სანთლები მაქვს წამოღებული. სახლში მინდა ყოფნა - დავუყვირე რატომღაც მეზობელს და კარებიც გავაღე.

ნესტის სუნმა სრიალა გველივით გამიარა ნესტოებში. შუა ოთახში დავჯექი. მალე დაბნელდებოდა. სანთელი არ მქონდა. არც გამსხენებია მეყიდა. აქ გავზრდი შვილს, გავიფიქრე და გამიხარდა. აქ, ამ სუფთა ჰაერზე და სუფთა ხალხში. ფერად-ფერადად შევღებავ ღობეებს, საღებავგადაცლილ ფანჯრის ხის ჩარჩოებს. ეზოში ყვავილებს მოვაშენებ ისევ. ხილი ისედაც უამრავია.  მერე საწოლზე მოვიკუნტე და ჩამეძინა.

დილით აივანზე მაგიდაზე ცხელი პური და ყველი დამხვდა. კიდე მალინა და მსხალი თეთრ ქათქათა ტილო გადაფარებული. მეზობელმა მომიტანა. დავჯექი კიბეებზე, მუცელზე დავიწყვე ხელები და ვიტირე. აქ უნდა გავზარდო ჩემი შვილი, უკვე მტკიცედ გადავწყვიტე.

ჭიშკარი გაჭრიალდა მეზობელი იყო. მუცლიდან ხელები ავიღე უცებ  რატომღაც. მომესალმა  - ჩამოსულიყავი წუხელ, გელოდით  - ისე მითხრა ვინანე, რომ არ ჩავედი.
 - რძე არ მოგიტანე, ვიცი არ სვამ, არადა ბავშვისთვის რძე კარგია,   - მითხრა და გამიღიმა.
ელდა მეცა, იციან! იციან! უკვე იციან! ეტყობა სახეზეც დამეტყო - ქალმა ისევ გამიღიმა.
შვილი საჩუქარია, შვილზე იფიქრე სხვა არაფერზე -  მითხრა და გვერდით დამიჯდა.

ხოდა, ჩემი გოგო ან ბიჭი აქ გაიზრდება  ჩემს სოფელში.

მამაზე და ამბებზე კიდევ სხვა დროს დავწერ. ახლა უნდა გავიარო ბავშვისთვის ცუდია დიდხანს რომ ვზივარ:)

воскресенье, 22 февраля 2015 г.

დამეწერა

გაბრაზდა - კისერზე მოისვა ორჯერ ნერვიულად ხელი.  მესმოდა კიბეებზე როგორ ჩადიოდა.

მერე მე ოთახში სინათლე გამოვრთე და ფანჯრიდან ვუყურებდი როგორ მიდიოდა.ნეტა ამოიხედოს გავიფიქრე და ფიქრმა მუცელი მატკინა. გზა გადაჭრა და შემობრუნდა.

დაძახება მინდოდა, თუმცა გამახსენდა მისი  ლექცია პასუხისმგებლობაზე, ოჯახზე, შვილებზე და გავჩერდი.

მეგონა არავინ არაფერი იცოდა.  მეგონა ეს სიჩუმე გვექნებოდა მუდამ. შევხვდებოდით ერთმანეთს,  ჩუმად, ჩუმად ყველას და ყველაფრის გარეშე ვიცხოვრებდით. როცა გვინდოდა ვნახავდით ერთმანეთს და არავინ არაფერს გაიგებდა.

ჯერ მეგობარმა დამისვა კითხვები - ვუთხარი ყველაფერი.
    - თქვეს და არ დავიჯერეო -  ისე მითხრა  მხოლოდ,  მაშინ გავიაზრე  ცოლიანი კაცი მიყვარდა, შვილიანი.  მე თავს და ის ცოლ-შვილს ატყუებდა.

მერე სამსახურში ჩემმა ,,შეფმა"  რაღაც გადაკრულად დაიწყო ლაპარაკი. სულ მეკიდა ის რას ილაპარაკებდა, მაგრამ მივხვდი ჩემი ამბავი მასაც ქონდა გაგებული.

მერე ყოფილმა  დამირეკა - შემხვდიო. ტონი ქონდა სხვანაირი, მასაც გაეგო ეტყობა.
ყოფილიც, მაგრად მეკიდა, უბრალოდ მაწუხებდა რა სწრაფად მოედო ამბავი საახლობლო, სანაცნობოს. როგორ ააჟიტირა და გაახარა ზოგიერთები ამან, ზოგიც დაამწუხრა, მეგობრები გააბრაზა.

მის მოტანილ ჩაის ვადუღებ. ქარი სისინებს და დაორთქლილ მინებზე ისე როგორც ბავშვობაში ყვავილებს ვხატავ. კარზე აკაკუნებენ. ვაღებ, ზღრუბლზე ჭრელ კაშნიანი თმა შეხოტრილი ნაცნობ თვალებიანი გოგონა დგას. მე X შვილი ვარ. მითხრა და შემოვიდა.

სამზარეულოში ჩაიდანი წივის, გარეთ ქარი და ოთახში პატარა გოგომაც იმხელა სიცივე შემოიტანა გამაკანკალა. ჩაი ჭიქით ვდგავარ და შევყურებ.  დედას უფრო გავს , ამიტომაც უცებ ვერ ვიცანი. დაჯდა და მიყურებს.  ხმას არ იღებს. არც ნერვიულობს.
 - სხვანაირი მეგონეთ, - მითხრა და გაიცინა,  17 წლის გოგოს დამახასიათებელი სითამამით.
გავუღიმე და  სამზარეულოში გავედი.
ჩაი შემოვიტანე, მასაც დაუსხი. წინ დავუჯექი.
 - წავედი - თქვა უცებ და წამოდგა.
 - უბრალოდ მაინტერესებდა როგორი იყავით, - ამხედ-დამხედა ცივად და კარებისკენ წავიდა.
კიბეებზე რომ უნდა დაშვებულიყო ისევ შემობრუნდა და  მითხრა - თქვენ არ უყვარხართ მამაჩემს.

მერე ფანჯრიდან ვუყურებდი როგორ მიდიოდა ქუჩაში, მამამისივით მხრებში მოხრილი. ისევ მეტკინა მუცელი.

ღამით კარების ზარის ხმამ გამომაღვიძა. მერე ტელეფონიც  აყვა. თავზე ბალიში დავიფარე და სახით ლეიბზე დავემხე.